Frankenstein_Diptych (Love Story + History of Hate)

Foto: Margherita Caprili, Andrea Macchia, CosimoTrimboli

Polazeći od romana Meri Šeli, Motus Frankenštajnu ne pristupa kao književnom klasiku koji treba iznova ispričati, već kao tekstu čiji se osnovni odnosi mogu ponovo uspostavljati u različitim istorijskim okolnostima. Frankenstein_Diptych (Love Story + History of Hate) razvija dva međusobno povezana pogleda na isti problem: odnos prema onome kome zajednica osporava pripadanje.

Prvi deo ne gradi linearnu naraciju o stvaranju čudovišta, već prati neuspešni pokušaj uspostavljanja odnosa između tvorca i njegovog stvorenja. Njihovi identiteti ostaju namerno nestabilni, uloge se prepliću, a granice između tela, njegove projekcije i njegovog odraza neprestano se pomeraju. Usamljenost se pritom ne prikazuje kao individualna psihološka osobina, već kao posledica nemogućnosti priznanja i pripadanja. Dramaturgija Ilenije Kaleo  povezuje različite izvore - od biografije Meri Šeli do savremenih promišljanja roda i posthumanizma - bez nastojanja da ih objedini u jedinstven interpretativni okvir.

Drugi deo razvija se iz posledica tog neuspelog susreta. U napuštenim pejzažima Kalabrije, oblikovanim kroz stalno preplitanje filmskih projekcija i živog izvođenja, doktor Frankenštajn i njegovo stvorenje kreću se kao figure koje beskrajno tragaju jedno za drugim, dok se dokumentarna prepoznatljivost prostora gotovo neprimetno pretvara u distopijsku viziju. Mržnja se ovde ne pojavljuje kao urođena osobina pojedinca, već kao proces koji nastaje u odnosu između pojedinca i zajednice.

Predstava pritom ne pokušava da rehabilituje čudovište niti da ga proglasi nevinim, kao što ne nudi ni novu verziju dobro poznatog mita. Njeno težište postepeno se pomera sa pojedinačnog lika na mehanizme kroz koje zajednica uspostavlja sopstvene granice, određuje ko pripada, a ko ostaje izvan njih, i proizvodi predstavu o tome šta se smatra normalnim.

U tom smislu Šelino stvorenje prestaje da bude samo književni lik i postaje promenljiva figura u koju se mogu upisivati različita iskustva nepripadanja. Predstava ne insistira na jednoj analogiji niti privileguje jedno političko čitanje. Njeno pitanje nije šta čudovište jeste, nego kako i pod kojim uslovima ono uopšte postaje čudovište.