22. septembar, 14.00
Kuća kulture Fakulteta za medije i komunikacije

ARHEOLOGIJA NASILJA U XX VEKU

Razgovor o politikama sećanja

Moderatorka: Milica Jovanović

Stručna konsultantkinja: dr Olga Manojlović-Pintar, istoričarka

Neki od fenomena koji su definisali XX vek u istorijskom, kulturološkom i društveno-političkom smislu – revolucije, kolonijalizam, imperijalizam, nacionalizam, socijalizam – korene imaju i u vremenu pre samog Prvog svetskog rata. Posredstvom konflikata tokom XX veka, ovi fenomeni su se globalizovali i ustalili u „kolektivnoj svesti“. Kako pozicionirati Prvi svetski rat u kontekstu čitavog XX veka? Kako razumeti njegovo nasleđe i način na koji su „frontovske borbe“ kao njegov određujući simbol (iako vojno-strategijski prevladane i napuštene samo dve decenije kasnije), ostale da definišu naše mentalne mape? Kako, i da li, nasilje kolonijalnih armija nad civilnim stanovništvom povezati sa surovostima ispoljenim na evropskom kontinentu tokom Prvog svetskog rata?

Razgovor će adresirati i problematizovati „veliki prasak“ Prvog svetskog rata, tj. njegove okolnosti i posledice u Evropi i evropskoj kulturi, kao i mogućnost umetničke reprezentacije nasilja. Učesnici su: Boris Buden, Regine Dura, Hans-Verner Krezinger i Borut Šeparović.

 

27. septembar, 12.00
Kuća kulture Fakulteta za medije i komunikacije

Hartefakt fondacija i 48BITEF14

ISTORIJA I UMETNOST: ANTINOMSKI PAR?

Okrugli sto

Moderatorka: Milica Jovanović, novinarka Peščanika
Uvodničarka: Svetlana Slapšak

Istorijski događaji koji su se desili tokom 20. veka, na isti način uticali su na sve koji žive na ovom prostoru, ali ovi događaji istovremeno imaju individualni i sasvim drugačiji značaj za različite zajednice. Jedinstvena pisana istorija Balkana praktično ne postoji, jer je ona predmet međusobno isključivih interpretacija i narativa. U ovim narativima nestaju kako sva kulturna raznolikost regiona tako i individualne i ljudske vrednosti koje zapravo predstavljaju vrednost jednog društva. Nakon sto godina od početka Prvog svetskog rata i nakon dve decenije od sukoba na Balkanu ovaj razgovor postavlja pitanje odnosa između istorijskih fakata sa jedne strane i umetnosti i kulture koje se ne bave velikim istorijskim narativima i činjenicama, već ljudskim sudbinama, strahovima, stradanjima i nadanjima koja postoje u svakom istorijskom periodu. Za region za koji se često kaže da je opterećen sa previše istorije koju karakterišu velika razaranja i stradanja, ali i isključivi nacionalistički narativi koji istoriju dele na našu i njihovu, pitanja kulture sećanja i odgovornosti predstavljaju bitne teme koje u velikoj meri određuju današnju političku i društvenu situaciju. Osnovno pitanje glasi: na koji način umetnost i kultura doprinose razgovoru o ovim temama i koja je njihova uloga u osvetljavanju i osvešćivanju naše sadašnjosti kroz našu prošlost. Na isti način kao što su predstave Mali mi je ovaj grob Biljane Srbljanović u režiji Dina Mustafića i Grobnica za Borisa Davidoviča Danila Kiša u režiji Ivice Buljana otvorile pitanje uloge angažovanog teatra u savremenom društvu, ovaj razgovor blisko je povezan sa angažovanom kulturom, a posebno sa ulogom umetničkih i kulturnih stvaralaca u kreiranju nove društvene stvarnosti u regionu Balkana.

Projekat podržan od Evropske kulturne fondacije (European Cultural Foundation – EFC) i Foruma ZFD